
เมื่อวันที่ 4-5 มีนาคม 2569 ณ โรงเรียนบ้านข้าวแป้ง ต.วาใหญ่ เหล่า "จิตอาสา" เกือบ 100 ชีวิตมีรอยยิ้มและเสียงหัวเราะ เกิดจากการรวมพลังกันในค่าย "จิตอาสาเพาะเห็ดเพื่อน้อง: ยุวเกษตรกรสู่นวัตกรวัยจิ๋ว" งานนี้ไม่ใช่เพียงแค่การทำเกษตรทั่วไป แต่คือการเพาะ "เมล็ดพันธุ์ทางปัญญา" ให้กับลูกหลานชาวอากาศอำนวย
รวมพลัง "ผู้ใหญ่ใจดี" จิตอาสาเพาะเห็ด 2,518 ก้อน
บรรยากาศภายในงานเต็มไปด้วยความคึกคัก นำโดย นายสุทธิเมศวร์ บุญแสนกุลธวัช นายอำเภออากาศอำนวย ที่ลงพื้นที่เป็นประธานและร่วมคลุกผสมก้อนเชื้อเห็ดด้วยตนเอง ร่วมกับภาคีเครือข่ายที่ยกทัพกันมาช่วยเหลือน้องๆ อย่างอบอุ่น ประกอบด้วย
- ฝ่ายปกครองและท้องถิ่น เทศบาลตำบลวาใหญ่ พร้อมกำนันผู้ใหญ่บ้าน สวมชุดจิตอาสาลุยงานบรรจุก้อนเห็ดและสร้างโรงเรือน
- เกษตรอำเภอ โดย นายศาสดา จันทร์ไตร เกษตรอำเภออากาศอำนวย นำความรู้เรื่อง "เศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียน" มาถ่ายทอด พร้อมจัดตั้ง "คณะกรรมการยุวเกษตรกร" เพื่อให้เด็กๆ ได้ฝึกบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ
- พี่เลี้ยงมืออาชีพ วิสาหกิจชุมชนเพาะเห็ดปลอดสารบ้านเสาวัด โดย นายณรงค์ฤทธิ์ ขวาวงษา ขนเครื่องจักรผลิตก้อนเห็ดเคลื่อนที่มาติดตั้ง พร้อมเป็น "โค้ช" สอนเทคนิคการเพาะเห็ดนางรมและนางฟ้าภูฐานแบบจับมือทำ
ด้าน โรงเรียนบ้านข้าวแป้ง และศูนย์เครือข่ายการศึกษาลุ่มน้ำยาม เป็นเจ้าภาพจัดเตรียมสถานที่ เตรียมต้อนรับอาหารความเป็นอยู่ นำโดย นายวิบูรณ์ สิงห์คราม ผู้อำนวยการ และคณะคุณครูโรงเรียนบ้านข้าวแป้ง “หลายคนบอกว่า นี่คือครั้งแรกที่ได้ทำก้อนเห็ดเองกับมือ ตื่นเต้นมาก รอลุ้นว่าอีก 30 วันมันจะออกดอกสวยไหม ส่วนเด็กนักเรียนบอกว่าถ้าเห็ดโตผมจะเก็บไปขายเอาเงินไปซื้อลูกฟุตบอลใหม่และเก็บไว้ไปทัศนศึกษาครับ”

แก้ปัญหารากเหง้า ใช้ "เห็ด" สร้าง"ความรู้ทางการเงิน"
อาจารย์สายฝน ปุนหาวงค์ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เปิดเผยถึงเบื้องหลังที่มาของการต่อยอดจากโมเดลแก้จนว่า ไม่ได้มองเพียงแค่เรื่องการเกษตรหารายได้ แต่เป็นการแก้ปัญหาเศรษฐกิจระดับครัวเรือน
จากข้อมูลที่น่าตกใจของสำนักงานสถิติแห่งชาติปี 2568 พบว่าครัวเรือนไทยมีหนี้สินเฉลี่ยถึง 144,000 บาท โดยร้อยละ 75.7 เป็นหนี้เพื่อการใช้จ่ายในครัวเรือนในชีวิตประจำ (กิน-การศึกษา-ประกันชีวิต) ทีมวิจัยจึงนำโมเดล "ชุมชนเห็ดเศรษฐกิจโมเดล" มาขยายผล เพื่อสร้างรายได้เสริมระยะสั้นในโรงเรียนบ้านข้าวแป้ง
ด้วย มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร นำนักศึกษาวิศวกรสังคมมาจัดกระบวนการการเรียนรู้แบบ (CIL) สร้างจิตสำนึกความเป็นเจ้าของ อยากที่จะเรียนรู้ ผ่านเกม "สามเหลี่ยมอิสรภาพทางการเงิน" เพื่อสอนให้น้องๆ รู้จัก
- การหา สร้างรายได้เพิ่มจากการเพาะเห็ด โดยมีการประกวดสุดยอดก้อนเห็ดพอเพียง
- การเก็บ จากการระดมความคาดหวังกับนักเรียนอยากออมเพื่อเป้าหมาย อยากซื้ออุปกรณ์กีฬา การทัศนศึกษา
- การใช้ วางแผนการเงินเพื่อสร้างความมั่งคั่งทางการเงิน

ตัวเลขความหวัง รายได้หลักหมื่นจากหยาดเหงื่อเด็กน้อยแสนน่ารัก
ผลผลิตรวมในค่ายครั้งนี้คือ ก้อนเชื้อเห็ดจำนวน 2,518 ก้อน ซึ่งขณะนี้กำลังเข้าสู่กระบวนการ "บ่มก้อน" เป็นเวลา 30 วัน และคาดว่าจะเริ่ม "เปิดดอก" ให้เก็บเกี่ยวได้ในช่วงวันที่ 5-10 เมษายน 2569 โดยคาดการณ์ผลผลิต
- อัตราการเกิดดอก 200-600 กรัม ต่อก้อนต่อรอบผลิต
- ราคาขายในชุมชน 80-100 บาท ต่อกิโลกรัม
- เป้าหมายรายได้รวม ประมาณ 40,000 บาท
เป้าหมายรายได้ที่จะเกิดขึ้น จะถูกจัดสรรโดยคณะกรรมการยุวเกษตรกรของโรงเรียนบ้านข้าวแป้ง เพื่อนำไปเป็นค่าอาหารกลางวัน ทุนการศึกษา หรือกิจกรรมนันทนาการตามที่เด็กๆ ได้ร่วมกันวิเคราะห์แผนการเงินไว้
การเพาะเห็ดที่โรงเรียนบ้านข้าวแป้งครั้งนี้ จึงไม่ใช่แค่การผลิตอาหาร แต่คือการสร้าง "นวัตกรวัยจิ๋ว" ที่รู้จักการวางแผนชีวิต รู้จักคุณค่าของเงิน และมีความหวังที่จะเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่มีวินัยทางการเงิน โดยมีผู้ปกครองและคุณครูคอยเป็นลมใต้ปีก สนับสนุนให้โมเดลนี้ยั่งยืนสืบไป






