สกลนครปลูก "มันฝรั่ง" ฟื้นชีวิต 3 เดือนเก็บผลโกยครึ่งแสน นักวิจัยเปิดตัวเครื่องขุด ลดเหนื่อย-เพิ่มเงิน ชูโมเดลแก้จน!

ที่บ้านหนองปลาดุก, จ.สกลนคร - ใครจะเชื่อว่าพื้นที่นาหลังฤดูเก็บเกี่ยว จะกลายเป็นแหล่งปลูก "พืชเศรษฐกิจ" หัวสีเหลืองนวล! เมื่อวันที่ 22กุมภาพันธ์ 2569 ได้ลงพื้นที่บ้านหนองปลาดุก ต.พังขว้าง ดูความสำเร็จของ "แม่เอ็ม" เกษตรกรสู่ผู้ประกอบการชุมชน และทีมวิจัย มรภ.สกลนคร ที่ร่วมกันพัฒนาโมเดลแก้จน (Pro-Poor Value Chain) จนกลายเป็นอาชีพทางเลือกใหม่ที่น่าจับตา

ผลผลิตพุ่งเกินคาด 2 ไร่ รายได้เฉียด 7 หมื่น!

ปีนี้ถือเป็นปีทองของแม่เอ็มและญาติ หลังจากขยายพื้นที่ปลูกเป็น 2 ไร่ ผลปรากฏว่า "หัวมันฝรั่งใหญ่ สมบูรณ์ เสียน้อยกว่าปีที่แล้ว" ฝ่ายรับซื้ออย่าง บริษัท วาต้าไทยเทรดดิ้ง จำกัด ถึงกับอุทานว่า "เกินคาด!" พร้อมบอกผลการประเมินว่า...

• คาดการณ์ผลผลิตไม่ต่ำกว่า 5 ตัน
• ราคารับซื้อประกัน 13,000 บาท/ตัน (13 บาท/กก.)
• คาดการณ์รายได้ ปลูกแค่ 3 เดือน รับเงินเข้ากระเป๋าเน้นๆ ไม่ต่ำกว่า 65,000 บาท

"เราเรียนรู้จากความผิดพลาดปีก่อน ปีนี้เตรียมดินปลูกดีขึ้น จัดการน้ำดีขึ้น ผลที่ได้คือรอยยิ้มตอนขุดนี่แหละค่ะ" แม่เอ็มกล่าวด้วยสีหน้าเปื้อนยิ้ม

นักวิจัยพัฒนา "เครื่องขุดมันติดรถไถเดินตาม" ขุดปุ๊บ พร้อมคัด!

ปัญหาใหญ่ของเกษตรกรคือ "การเก็บ" ที่ใช้เวลานานและเหนื่อยล้า อาจารย์ภานุวัฒน์ บุญตาท้าว นักวิจัย จึงแท็กทีมกับนักศึกษาจากสาขาวิศวกรรมเครื่องกลและการผลิต มรภ.สกลนคร พัฒนานวัตกรรม “เครื่องขุดมันฝรั่งติดรถไถเดินตามต้นแบบ” มาทดลองใช้ในแปลงจริง

จุดเด่นที่ตอบโจทย์ชาวบ้านชอบคือ

1. ขุดและแยกดิน คือเครื่องจะขุดมันและเหวี่ยงดินออก เหลือแต่หัวมันใสๆ วางบนดิน
2. ประหยัดเวลา คือสามารถลดเวลาเก็บลงไปได้ถึง 2-3 ชั่วโมงต่อวัน
3. ทำงานเร็วขึ้น เมื่อขุดเร็วแรงงานก็เปลี่ยนไปเน้นการ "คัดแยก" ได้ทันที ไม่ต้องรอนานเหมือนแต่ก่อนที่ต้องเก็บมันออกจากรอยไถ

ทำไมโมเดลนี้ถึง "แก้จน" ได้จริง?

ไม่ใช่แค่เรื่องปลูกแล้วขาย แต่คือการสร้าง "ห่วงโซ่เกื้อกูล" ที่คนจนและคนในชุมชนได้ประโยชน์ร่วมกัน ดังนี้

• เกิดการจ้างงาน ซึ่งในแปลงแม่เอ็ม 2 ไร่มีการจ้างแรงงานในหมู่บ้านถึง 20 คน ค่าจ้างวันละ 500 บาท (เฉพาะจ้างเก็บ) เงินหมุนเวียนในชุมชนทันที
• ตลาดนำการผลิต คือมีบริษัทรับซื้อผลผลิตมันฝรั่งแน่นอนโดยบริษัท วาต้าไทยเทรดดิ้ง จำกัด ไม่ต้องกลัวโดนเท
• เทคโนโลยีหนุน มีนักวิจัย มรภ.สกลนคร คอยเป็นพี่เลี้ยงและแก้ไขปัญหาหน้างานด้วยวิศวกรรม

สนใจปลูกบ้าง...ต้องทำยังไง?

บริษัท วาต้าไทยเทรดดิ้ง จำกัด ยืนยันว่ามันฝรั่งเป็นพืชเศรษฐกิจหลังนาที่อนาคตไกล โดยปีนี้มีเกษตรกรปลูกมากกว่า 1,300 ไร่ (เก็บผลผลิตยังไม่เสร็จสิ้น) และสกลนครหลายพื้นที่ปลูกได้ดี ใครที่อยากเปลี่ยนที่นาว่างๆ เป็นเงินแสน สามารถเข้าไปศึกษาดูงานหรือสอบถามได้ที่ บ้านโคกก่อง ต.โคกก่อง อ.เมือง จ.สกลนคร

นี่คือความสำเร็จของ “โมเดลแก้จน” ที่บ้านหนองปลาดุกพิสูจน์ให้เห็นว่า เมื่อ "ภูมิปัญญาชาวบ้าน + พลังนักวิจัย + ตลาดที่ชัดเจน" มาเจอกัน คำว่า "แก้จน" ก็ไม่ใช่แค่ฝัน มันคือรายได้ที่จับต้องได้จริงในมือเกษตรกร แต่อย่าเพิ่มยินดีกับความสำเร็จเพราะยังมีโจทย์สำคัญคือ “อีก 9 เดือนที่เหลือ” ชาวบ้านยังรอนวัตกรรมมาสร้างเปลี่ยนแปลงเพื่อนำไปสู่ชุมชนวิถีชีวิตใหม่

เรื่อง: แตงโม สกลนคร