ความมุ่งมั่นที่ไม่เคยยอมแพ้ความจน สู่เส้นทางการเปลี่ยนแปลงของ 'แม่กุด'

เรื่อง: แตงโม สกลนคร

นี่คือเรื่องราวของ 'แม่กุด' (นางบุญเรียบ อุ่นพิมพ์) วัย 64 ปี ผู้พิการมือและเท้าด้วนแต่กำเนิด แต่หัวใจของเธอนั้นแข็งแกร่งและเต็มไปด้วยความมุ่งมั่นที่ไม่เคยยอมแพ้ต่อโชคชะตา ชีวิตที่เริ่มต้นด้วยความยากลำบาก การสูญเสียพ่อแม่ตั้งแต่วัยเยาว์ การศึกษาที่จบเพียงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และความพิการที่เป็นอุปสรรคสำคัญในการหางานที่เหมาะสม ทำให้แม่กุดต้องต่อสู้ดิ้นรนหารายได้จากการรับจ้างทั่วไปกับสามีมาโดยตลอด เพื่อดูแลครอบครัว

แต่สิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าความยากลำบากส่วนตัว คือ ความฝัน ที่อยากเห็นคนในครอบครัว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หลานสาว ที่แม่กุดฝากความฝันว่าจะหลุดพ้นจากวงจรความยากจนที่ส่งต่อกันมารุ่นสู่รุ่น

แรงผลักดันจากหลาน ให้ความสำคัญกับการลงทุนในการศึกษา

แม้ว่าความฝันวัยเด็กของแม่กุดที่อยากเป็นข้าราชการครูจะไม่อาจเป็นจริงได้ แต่แม่กุดก็เปลี่ยนความฝันนั้นให้กลายเป็นพลังในการสร้างโอกาสให้กับหลานสาว

“ความฝันที่อยากมีอาชีพที่ดีแม้จะที่ไม่เป็นจริง แต่สิ่งที่ทำได้คือการส่งต่อความฝันให้หลานสาว ได้ทำตามฝัน”

ด้วยรายได้ที่ไม่มากนัก แม่กุดต้องหาเช้ากินค่ำ อดบ้าง ออมบ้าง เพื่อหวังเพียงจะส่งหลานสาวให้ได้เรียนสูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ การที่หลานสาวได้ไปเรียนพยาบาลในมหาวิทยาลัยที่กรุงเทพฯ โดยอาศัยทุน กยศ. และความช่วยเหลือจากคุณครูผู้มีน้ำใจตอนเรียนชั้น ม.ปลาย คือจุดเริ่มต้นแห่งความหวัง

แม่กุดทุ่มเททำงานอย่างหนัก โดยไม่เกี่ยงงาน เพื่อให้มีรายได้ส่งไปเป็นค่าใช้จ่ายให้หลานทุกสัปดาห์ แม้จะเหนื่อยแต่ก็ไม่ย่อท้อ

“การงานหนัก แม้จะเหนื่อยบ้าง แต่เมื่อได้พักมันก็จะหายเหนื่อย สู้ เพื่อหาเงินส่งให้หลานได้เรียน”

แม่กุดเชื่ออย่างสุดหัวใจว่า การลงทุนในการศึกษาของหลานคือการสร้างโอกาสที่จะสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตของทั้งครอบครัวในอนาคตได้

ประกายใหม่จากโครงการโมเดลแก้จน โอกาสที่ไม่เคยได้รับ

ชีวิตของแม่กุดเริ่มมีประกายแห่งความหวังใหม่ เมื่อได้รับการชักชวนจากญาติให้เข้าร่วม โครงการอารยเกษตรแก้จน ซึ่งเป็นประตูที่เปิดสู่โอกาสในการเรียนรู้และสร้างอาชีพใหม่ ๆ จากการเข้าร่วมโครงการนี้นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ

เปลี่ยนแนวคิดและอาชีพใหม่: แม่กุดได้เรียนรู้และลงมือทำจริงในการ ปลูกมันฝรั่ง ซึ่งเป็นอาชีพใหม่ที่เห็นโอกาสในการสร้างรายได้เสริม นอกจากนี้ยังมองเห็นลู่ทางในการต่อยอดธุรกิจด้วยการ แปรรูปมันฝรั่งทอดกรอบ เพื่อจำหน่ายในชุมชนอีกด้วย
มีรายได้เพิ่มขึ้น: การรับจ้างเป็นแรงงานในการดูแลแปลงมันฝรั่ง ไม่ว่าจะเป็นการยกร่อง การปลูก การให้น้ำ หรือกำจัดวัชพืช ทำให้แม่กุดมี รายได้เพิ่มขึ้น จากเดิมถึง 4,500 บาท จากการรับจ้าง ซึ่งช่วยเสริมรายได้ในช่วงที่ว่างเว้นจากการทำนา ทำให้สามารถส่งเงินให้หลานได้จนใกล้สำเร็จการศึกษา
ทัศนคติที่เปิดกว้างและกำลังใจ: แม่กุดรู้สึกดีใจและซาบซึ้งที่ได้รับความช่วยเหลือจากคณะอาจารย์นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เพราะเป็นครั้งแรกที่ได้รับการสนับสนุนอย่างจริงจังจากหน่วยงานภายนอก ทำให้เกิดการพัฒนาทักษะใหม่ ๆ และที่สำคัญที่สุดคือ ทัศนคติในการมองอนาคตที่เปลี่ยนไป แม่กุดเริ่มมองเห็นแล้วว่าการหลุดพ้นจากความยากจนนั้น สามารถทำได้ ด้วยการเรียนรู้และปรับตัว

ก้าวต่อไปด้วยความหวัง

บทเรียนชีวิตของแม่กุดคือข้อพิสูจน์ว่า แม้ชีวิตจะเริ่มต้นด้วยความขาดแคลนในทุกด้าน (ทั้งทุนทางสังคม เศรษฐกิจ ธรรมชาติ กายภาพ และมนุษย์) แต่ด้วยความมุ่งมั่น ความรัก และการเปิดรับโอกาสใหม่ๆ ก็สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ได้

การเข้าร่วมโมเดลแก้จนไม่ได้ให้แค่รายได้ แต่ยังมอบ ทักษะ ความรู้ ความหวัง ที่จะช่วยให้ครอบครัวก้าวข้ามความยากจนไปได้ในที่สุด และการยกระดับทางสังคมคือการได้มีหน่วยงานต่างๆ ได้ฟังเสียงความลำบากของตน ทำให้รู้สึกว่าได้รับความอบอุ่นจากเครือข่ายทางสังคม และการแก้จนข้ามรุ่นของแม่กุดไม่ได้มาจากการรอคอยสวัสดิการ แต่มาจากการลงมือทำและการลงทุนในอนาคตของคนรุ่นหลัง

ขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนที่กำลังต่อสู้กับความยากลำบาก โปรดจำไว้ว่า ทุกความพยายามในการเรียนรู้และลงมือทำอย่างไม่ย่อท้อ คือการสร้างประตูสู่อนาคตที่สดใสกว่า เช่นเดียวกับแม่กุดที่กำลังสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับครอบครัวของเธอ!