การอบรมเด็กนักเรียนประถม คือบททดสอบขั้นสูงใน การพัฒนาทักษะ Soft Skills สำหรับแกนนำนักศึกษา "วิศวกรสังคม" เลยนะครับ เพราะการสร้างการเรียนรู้ให้เด็ก ๆ นั้นถือเป็นงานหิน หากเน้นแต่ทักษะ Hard Skills มากเกินไป เด็กคงเบื่อและหมดความสนใจ จนกลายเป็นสำนวน "จับปูใส่กระด้ง" ที่เราคุ้นเคยกันดี
ในกิจกรรมห้องเรียนยุวชนสัมมาชีพ นวัตกรวัยจิ๋ว: ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้ ระหว่างวันที่ 31 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2569 ที่โรงเรียนบ้านดงอีด่อย ต.แพด อ.คำตากล้า จ.สกลนคร ครั้งนี้ได้เปลี่ยนความท้าทายให้กลายเป็นเรื่องที่น่าสนใจ ทำให้เด็ก ๆ อยากที่จะเรียนรู้ร่วม นำโดย พี่กอหญ้า (น.ส.วิลาสินี พันมูล) ครับ
ซึ่งเด็กวัยในอายุ 6 – 12 ปี เบื่อง่ายหากต้องนั่งฟังบรรยายยาว ๆ เขาชอบการเรียนรู้ผ่านการทดลองทำจริง ได้ประดิษฐ์แกะสอดส่อง ชอบทำภารกิจแข่งกัน หรือสวมบทบาทตัวละครสมมติ และที่สำคัญรุ่นนี้มีพลังมาก ไม่ชอบอยู่นิ่ง ๆ แต่แกนนำวิศวกรสังคมกลุ่มนี้ “เอาอยู่”
ผมได้ร่วมกิจกรรมกับ สาขารัฐศาสตร์ มาแล้วหลายครั้ง เจอนักศึกษามาหลายรุ่น ได้ส่งต่อแนวคิดหรือวัฒนธรรมการ ละลายพฤติกรรม ผู้เข้าร่วมกิจกรรมแตกต่างกันออกไป ในครั้งนี้ก็เช่นกันได้จัดช่วง นันทนาการ ให้กับนักเรียนระดับชั้น ป.4 – 6 จำนวน 30 คน ไว้หลายแบบ อาทิ เล่นเกม เต้น/ร้องเพลง ตอบคำถามรับขนม
ในรุ่น พี่กอหญ้า ผมชอบเกม สร้างหอคอยราพันเซล เป็นกิจกรรมให้แต่ละกลุ่มออกแบบและสร้างหอคอย ด้วยวัสดุที่กำหนดให้มีความสูงที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยมีอุปกรณ์ให้คือกระดาษ A4 เทปกาว เบิกอุปกรณ์ได้ 3 ครั้ง ให้เวลาแต่ละกลุ่ม 30 นาที
ซึ่ง พี่กอหญ้า ได้สร้างต้นแบบให้ดูเป็นตัวอย่าง โดยหอคอยต้องสามารถรับความเสี่ยงได้เช่น ลมพายุ แผนดินไหว แต่เกรงว่าเด็ก ๆ จะกดดันมากเกิดไป จึงปรับกติกาแข่งกันที่ความสูง
จากการสังเกตการณ์ ผมพบว่าทุกกลุ่มเริ่มต้นด้วยเป้าหมายเดียวกัน คือ ทำอาคารให้หอคอยสูงที่สุด แต่มีเส้นทางการเรียนรู้ที่น่าสนใจมากครับ
- จุดเริ่มต้นที่หลากหลาย แต่ละกลุ่มเลือกพับกระดาษเป็นรูปทรงต่าง ๆ ก่อน แล้วค่อยทดลองต่อขึ้นไปโดยยังไม่ใช้เทปกาว ขณะที่บางกลุ่มเลือกใช้วิธีลุยสร้างติดเทปกาวทันที มีการศึกษาดูงานกลุ่มอื่นมาปรับใช้ด้วย
- ยิ่งสูงยิ่งหนาว เมื่ออาหารหอคอยแต่ละกลุ่มเริ่มสูงขึ้น ปัญหาคลาสสิกก็ตามมาคือพอปล่อยมือแล้วทรงตัวไม่อยู่
- การปรับตัว แต่ละกลุ่มจึงหันมาแก้ปัญหาที่ฐานราก มีการออกแบบเป็นรูปทรงที่แตกต่างกันไป ทั้งทรงสี่เหลี่ยม ทรงสามเหลี่ยม วงกลม หรือแม้แต่เป็นเรือ
ที่ผมชอบเกม สร้างหอคอยราพันเซล เพราะว่าเป็นการฝึกให้เด็กนักเรียนทำงานเป็นทีม ฝึกความคิดสร้างสรรค์ ทักษะวิศวกรรมศาสตร์ และทักษะทางสังคมได้อย่างลงตัว คือยอมรับฟังผู้อื่น การเลือกผู้นำและยอมรับการตัดสินใจของผู้นำ การยอมรับความล้มเหลวแล้วเริ่มเรียนรู้สร้างใหม่
สุดท้ายเกมสร้างหอคอยราพันเซล ให้ข้อคิดกับเด็ก ๆ นักเรียนว่า “หอคอยที่สูงที่สุด มักจะเริ่มต้นจากฐานที่มั่นคงที่สุด เช่นเดียวกับความสำเร็จที่ต้องอาศัยความรู้และการวางแผนที่ดี”
เรื่อง: แตงโม สกลนคร
.jpg)