ผมเห็นด้วยกับการที่รัฐบาลทบทวนเงื่อนไข บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ พ.ศ.2569 แต่อยากให้ผู้ที่เกี่ยวข้องตระหนักถึง ความเหลื่อมล้ำ โครงสร้างทางสังคม เพราะเสียงสะท้อนจากประชาชนบอกว่า “ความยากจนเมืองกับความยากจนชนบท” ไม่เท่าเทียมกัน ยกตัวอย่าง 2 หลักเกณฑ์ ได้แก่ มีอสังหาริมทรัพย์ (ที่ดินทำเกษตร 10 ไร่) และมีรายได้ไม่เกิน 100,000 บาทต่อคนต่อปี
หากนำเกณฑ์อสังหาริมทรัพย์ เช่นการมีที่ดินทำนา 10 ไร่
- คนจนเมือง ข้อมูลอาจรั่วไหล เนื่องจากสินทรัพย์ที่ดินมีมูลค่าแพง และใช้ประโยชน์สร้างเศรษฐกิจได้ทั้งตลอดทั้งปี
- คนจนชนบท ข้อมูลอาจตกหล่น เนื่องจากสินทรัพย์ที่ดินมีมูลค่าถูก บางแปลงมีสิทธิแค่ทำกิน ประกอบกับใช้ประโยชน์ได้น้อยอาทิ ทำนา ได้ปีละครั้ง อีกทั้งมีความเสี่ยงสูง เช่น ต้นทุนสูง ราคาข้าวต่ำ ภัยพิบัติ เป็นต้น อีกอย่างผู้ถือครองที่ดินส่วนมากคือผู้สูงอายุ อาจมีเหตุผลด้านสถาบันครอบครัว กล่าวคือเก็บเป็นมรดกยังไม่แบ่งให้กับลูก/ทายาท
หากนำเกณฑ์มีรายได้ไม่เกิน 100,000 บาทต่อคนต่อปี
- คนจนเมือง ข้อมูลอาจตกหล่น เพราะค่าครองชีพในตัวเมืองสูงมาก ซื้อบริโภคแทบทุกอย่าง
- คนจนชนบท ข้อมูลอาจรั่วไหล เนื่องจากเข้าถึงทรัพยากรจากธรรมชาติเช่น ป่า น้ำ ในการดำรงชีพเพื่อลดรายจ่ายประจำวันได้
ผมคิดว่าท่าน ๆ คงจะมีวิธี เนื่องจากทบทวนอีกกี่ครั้งตามเกณฑ์ข้างต้นก็ยังคงมี คนจนรั่วไหลและตกหล่น เหมือนเดิมเพราะเกณฑ์ไม่ได้มาจากพื้นที่ หากอยากได้คำแนะนำผมเสนอให้สอบถาม บพท. กระทรวง อว. เนื่องจากมีข้อมูลจาก การวิจัยความยากจนเมืองและชนบท ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2566 ซึ่งเป็น งานวิจัยการเชิงพื้นที่มาจาก 20 จังหวัด คิดว่านักวิชาการกำลังสังเคราะห์งานวิชาการเชิงรุก เพื่อเตรียมนำข้อเสนอเชิงนโยบายกับสภาผู้แทนราษฎร หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง
นอนจากนี้ อยากเสนอต่อรัฐบาล ควรจัดทำ DATA CENTER สวัสดิการรายบุคคล ตามแนวคิดที่ อ.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ได้วางรากฐานระบบเศรษฐกิจไว้คือประชาชนควรมีสวัสดิการตั้งแต่ “จากครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน” เราจะมีข้อมูลรายบุคคลว่าได้รับสวัสดิการเท่าไหร่ ใครควรที่จะได้รับสวัสดิการแห่งรัฐ หากทำได้จะช่วยคนจนได้อย่างมหาศาลและความเหลื่อมล้ำลดลง