รายงานผลสำรวจทักษะทางการเงินของคนไทย ปี 2567
คนไทยมีทักษะทางการเงินโดยรวมดีขึ้นต่อเนื่องและอยู่ในระดับสูงกว่าค่าเฉลี่ย OECD แต่ความรู้ทางการเงิน เรื่องการคำนวณดอกเบี้ยและดอกเบี้ยทบต้นยังเป็นจุดอ่อนหลายคน ยังไม่วางแผนการใช้เงินและเลือกการกู้หรือยืมเมื่อเงินไม่พอใช้ ขณะที่คนรุ่นใหม่มีทัศนคติและค่านิยม ที่ให้ความสำคัญกับความสุขในปัจจุบันมากกว่าการวางแผนระยะยาว ซึ่งทั้งหมดนี้อาจส่งผลต่อความมั่นคงทางการเงินของบุคคลและครัวเรือนในระยะยาว
ภาพรวมระดับทักษะทางการเงิน (Financial Literacy: FL)
ระดับทักษะทางการเงินของไทยดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง และอยู่ในระดับที่สูงกว่าค่าเฉลี่ย OECD ซึ่งเกิดจากองค์ประกอบทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ ความรู้ทางการเงิน (FK) พฤติกรรมทางการเงิน (FB) และทัศนคติทางการเงิน (FA) ที่เพิ่มสูงขึ้น
1. ระดับความรู้ทางการเงิน (FK)
ระดับความรู้ทางการเงินของไทยมีแนวโน้มดีขึ้นและสูงกว่าค่าเฉลี่ยของ OECD โดยพบว่าคนไทยส่วนใหญ่มีความเข้าใจคำศัพท์ทางการเงินเพิ่มขึ้นทั้งเรื่องเงินเฟ้อ ความเสี่ยงและผลตอบแทน และการกระจายความเสี่ยงในการลงทุน แต่พบว่าความรู้ด้านการคำนวณดอกเบี้ยและดอกเบี้ยทบต้นต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของ OECD มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2561 ซึ่งอาจนำไปสู่การตัดสินใจทางการเงินที่ไม่เหมาะสมและกระทบต่อเสถียรภาพทางเศรษฐกิจในระยะยาวรปท. จึงผลักดันให้มีการสอนหลักสูตรความรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) ในสถาบันการศึกษาทุกระดับทั่วประเทศ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินที่มั่นคงและยกระดับทักษะการเงินของประชาชน
2. ระดับพฤติกรรมทางการเงิน (Financial Behavior: FB)
ระดับพฤติกรรมทางการเงินของไทยมีแนวโน้มดีขึ้นและสูงกว่าคาเฉลี่ยของ OECD โดยพบว่าคนไทยมีพฤติกรรมทางการเงินที่ดีขึ้นในหลายด้าน เช่น การชำระค่าใช้จ่ายตรงเวลา การดูแลการเงินตนเองอย่างใกล้ชิด แต่ยังพบช่องว่างสำคัญ เช่น ด้านการจัดสรรเงินก่อนใช้ การตู้หรือยืมเป็นทางออกเมื่อเงินไม่พอใช้ รวมถึงการเปรียบเทียบข้อมูลก่อนซื้อ ซึ่งอาจส่งผลต่อการจัดการการเงินส่วนบุคคลรวมถึงความสามารถในการรับมือกับสถานการณ์ทางการเงินที่ไม่คาดคิด5ปท. ได้จัดทำเครื่องมือคำนวณและเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์ทางการเงินเพื่อช่วยให้การจัดการการเงินง่ายขึ้นในเว็บไซต์ รปn. และ มีแผนสนับสนุนให้มีผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ตอบโจทย์และหลากหลายมากขึ้น เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมทางการเงินที่เหมาะสมอีกด้วย
3. ระดับทัศนคติทางการเงิน (Financial Attitude: FA)
ระดับทัศนคติทางการเงินของไทยมีแนวโน้มดีขึ้นและสูงกว่าค่าเฉลี่ยของ OECD โดยพบว่าคนไทยส่วนใหญให้ความสำคัญกับการวางแผนและการเก็บออมเพื่ออนาคตมากขึ้น แต่ยังพบว่าในกลุ่มวัยรุ่นมักให้ความสำคัญกับความสุขในปัจจุบันมากกว่า ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากลักษณะการใช้ชีวิตและค่านิยมของคนรุ่นใหม่ที่เน้นการใช้จ่ายเพื่อประสบการณ์ รวมทั้งการเข้าถึงเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัลที่กระตุ้นการบริโภคในปัจจุบันมากกว่าการวางแผนระยะยาว ธปท. จึงมีแผนการสื่อสารเพื่อเข้าถึงคนรุ่นใหม่และผู้ปกครองมากยิ่งขึ้น โดยมุ่งส่งเสริมค่านิยมทางการเงินที่ดีภายในครอบครัว และขยายผลสู่การสร้างค่านิยมทางการเงินที่ดีในสังคมอย่างต่อเนื่อง
แนวทางการพัฒนาทักษะทางการเงิน
1. ปูพื้นฐานผ่านระบบการศึกษาผลักดัน Financial Literacy (FinLit) เขาระบบการศึกษาทุกช่วงชั้นเพื่อสร้างเกราะคุ้มกันทางการเงิน
- ผลักดัน FinLit เข้าหลักสูตรแกนกลางสถานศึกษาร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ
- ผลักดัน FinLit เป็นวิชาศึกษาทั่วไป General Education (GenEd) ในมหาวิทยาลัยร่วมกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย และมหาวิทยาลัยแกนนำ
- พัฒนาสื่อการสอนพร้อมใช้เพื่อเป็นแนวทางให้แก่คุณครู เช่น คู่มือครูและชุดกิจกรรมการสอน
2.มีผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เหมาะสม ผลักดันให้มีการออกผลิตภัณฑ์การออมตามเป้าหมายและสนับสนุนให้มีแรงจูงใจที่เหมาะสม
- ส่งเสริมวินัยทางการเงินผ่านการออมภาคสมัครใจ โดยสนับสนุนให้สถาบันการเงินออกแบบผลิตภัณฑ์ทางเลือกมากขึ้น เช่น เงินฝากเผื่อฉุกเฉินพร้อมดอกเบี้ยพิเศษ ตามเงื่อนไขหรือระยะเวลาการฝาก บัญชีเงินฝากสำหรับเด็ก เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมทางการเงิน ที่เหมาะสมให้แก่คนไทยตั้งแต่อายุยังน้อย
3.กระตุกผ่านสื่อสาธารณะให้ความรู้ผ่านสื่อ Social Media
- สื่อสารค่านิยมทางการเงินที่ดีในสังคมผ่านสื่อ Social Media ต่าง ๆ ทั้งช่องทางของ รปท. เช่น สตางค์ Story, website รปท. และเครือข่ายพันธมิตร
- เสริมสร้างค่านิยมทางการเงิน ที่ดีภายในสถาบันครอบครัว และขยายผลสู่การสร้างค่านิยมทางการเงินที่ดีในสังคม ทั้งผ่านการสื่อสารและการจัดกิจกรรม
…..
- รายงานผลสำรวจทักษะทางการเงินของคนไทย ปี 2567 fl-fi-hh-survey-report-2024-th.pdf
- ความเป็นมาการสำรวจทักษะการเงินคนไทย ตามกรอบ OECD
- OECD คืออะไร? แล้วเกี่ยวอะไรกับ "เงินในกระเป๋า" ของพวกเราชาวบ้าน?
