ท่ามกลางบรรยากาศคึกคักของงานกาชาดจังหวัดสกลนคร (9-18 ม.ค. 2569) มีหนึ่งจุดเช็คอิน ที่เต็มไปด้วยความอบอุ่นและกลิ่นอายของดินท้องถิ่น นั่นคือบูธนิทรรศการของมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร ที่ไม่ได้มีแค่ความรู้และเทคโนโลยี แต่คือ "พื้นที่แห่งโอกาส" ของกลุ่มครัวเรือนแก้จนบ้านหนองปลาดุก อำเภอเมืองสกลนคร.
"คุณเล็ก" คนรุ่นใหม่หัวใจ ADM จากภารกิจโมเดลแก้จน
หัวใจสำคัญของเรื่องนี้เริ่มต้นที่ "คุณเล็ก" นักจัดการเชิงพื้นที่ (ADM) รุ่นใหม่ที่ไม่ได้มองแค่การร่วมโครงการวิจัย แต่มีหัวใจผู้ประกอบการเพื่อสังคม จูงมือคุณยายในหมู่บ้าน 2 ท่าน ออกจากรั้วบ้านมาพิสูจน์ฝีมือในงานระดับจังหวัดเป็นครั้งแรก
"เราอยากให้ยายเห็นว่า ผักที่ยายปลูกด้วยความรัก มันมีมูลค่าและมีคนต้องการ" คุณเล็กกล่าวด้วยแววตามุ่งมั่น
"มันเภา" สกลนคร กรอบ หวาน และความภูมิใจที่ขายดี
สินค้าเด่นที่กลายเป็น Talk of the town ของร้านคือ "มันเภา" (มันแกว) ผลผลิตท้องถิ่นจากบ้านหนองปลาดุก มันหัวใหญ่มีความสมบูรณ์ รสชาติหวานกรอบไม่แพ้ที่ใด
นอกจากมันเภาแล้ว ยังมีผักสวนครัวปลอดภัย ทั้งต้นหอม ผักชี กวางตุ้ง พริก มะนาว และอื่นๆ ที่ส่งตรงจากสวนทุกวัน ขายในราคาเป็นกันเองเริ่มต้นเพียง 10 บาท แต่ผลตอบแทนที่ได้รับกลับไม่น้อยเลย เพราะในแต่ละวันสามารถสร้างรายได้เฉลี่ยรวมกันกว่า 3,000 บาทต่อวัน!
มากกว่า "รายได้" คือ "ทักษะชีวิต"
ตลอด 10 วันในงานกาชาด ไม่ใช่แค่เรื่องของการซื้อมาขายไป แต่คือหลักสูตรผู้ประกอบการภาคสนามที่เงินหาซื้อไม่ได้ เกิดทักษะ
- การวางแผน การคำนวณปริมาณผักที่จะเก็บมาขายให้พอดีในแต่ละวัน
- การตั้งราคา เรียนรู้กลไกตลาดและกำลังซื้อของผู้บริโภค
- การสร้างเครือข่าย การได้พูดคุยกับผู้ประกอบการและหน่วยงานรัฐ เพื่อต่อยอดอาชีพในอนาคต
ความประทับใจสูงสุดของชาวบ้าน คือวันที่ ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดสกลนคร (นางรณิดา เหลืองฐิติสกุล) และผู้บริหารมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร นำโดย ผศ.ปรีชาศาสตร์ มีเกาะ รองอธิการฯ และ ผศ.ดร.สาคร อินทะชัย ผอ.สถาบันวิจัยและพัฒนา แวะเวียนมาให้กำลังใจและชิมผลผลิตด้วยตัวเอง สร้างความภาคภูมิใจและพลังใจให้กับกลุ่มชาวบ้านอย่างมหาศาล
อีกหนึ่งตัวอย่างของการพัฒนา เมื่อสถาบันศึกษา ชุมชน/ประชาชน และหน่วยงานรัฐ จับมือกันเปลี่ยน "ผักหลังบ้าน" ด้วยความรู้ งานวิจัย ให้กลายเป็น "โอกาสทางเศรษฐกิจ"
โมเดลแก้จนบ้านหนองปลาดุกได้พิสูจน์ให้เห็นว่า เมื่อคนรุ่นใหม่กลับมาพัฒนาบ้านเกิด และผู้สูงวัยพร้อมเปิดรับการเรียนรู้ ความยากจนก็ไม่ใช่กำแพงที่ข้ามไม่ได้อีกต่อไป
เรื่อง/ภาพ: แตงโม สกลนคร17ม.ค.2569
